Supermarktgiganten leven niet langer als God in Frankrijk

Door Grete Remen op 9 juni 2018, over deze onderwerpen: Economie, Ondernemen, Oneerlijke handelspraktijken

De prijzendruk in de foodretail is onhoudbaar geworden. De concurrentie is moordend. Een handvol giganten bepaalt het aanbod, de prijs en de marge. Voor de overige spelers is het pompen of verzuipen. Het water staat aan de lippen van onze landbouwers en kmo’s in de voedingssector. Toont Frankrijk ons een uitweg?

Vlaamse boeren krijgen voor hun prei 20 eurocent bij een Duitse discounter. Die retailer verkoopt de prei zelf aan 1,45 euro. Knolselder levert de boeren 11 eurocent op. In diezelfde winkel wordt de knolselder verkocht tegen een prijs die maar liefst negen keer hoger ligt. Een laatste voorbeeld: rodekool kost in een Belgische supermarkt 2,49 euro. De boer krijgt daar amper 19 eurocent van.

Ook bij andere voedselproducenten zien we deze problematiek jaar na jaar toenemen. Zonder wetgevende initiatieven ziet het er niet naar uit dat deze situatie beter wordt, integendeel. De dominantie van enkele voedselgiganten stuurt een prijzenoorlog aan die onze markt stilaan kapot maakt. Machtsmisbruik en prijzengerommel vallen in mijn ogen niet onder de principes van een ‘vrije’ markt. Het is toch de taak van de overheid om een vrije en eerlijke markt te waarborgen?

Torenhoge kortingen en een waslijst aan gratis-promoties hebben maar één doel: marktaandeel. Marktaandeel tegen elke kost. Die verderfelijke houding voedt de verspillende consumptiemaatschappij waaraan we dagdagelijks deelnemen. Nochtans zijn we allemaal tegen zwerfvuil, tegen voedselverspilling en tegen erbarmelijke omstandigheden voor mens en dier.  Raar toch dat we dan met z’n allen als een rij Chinese toeristen voor het pralinekraam gaan staan, telkens retailers ons een tweede product gratis aanbieden. Als diezelfde retailers hun klanten omschrijven als hamsters, dan weet je gewoon dat onze huidige mentaliteit verkeerd zit.

De gratismentaliteit die ons met de paplepel is ingegeven, moet eruit. Tenslotte betaalt altijd iemand de prijs. Frankrijk heeft die boodschap al langer begrepen: het ontwerp van de nieuwe landbouw – en voedingswet werd recent goedgekeurd in de Franse kamer. De reeks maatregelen die daaraan verbonden zijn, lijken een verademing te zijn voor vele Franse landbouwers en voedselproducenten.

Zo zullen foodretailers een minimummarge van 10% opgelegd krijgen, wordt het verbod op verkopen met verlies aangescherpt en strikt gehandhaafd, worden er beperkingen gelegd op promoties en zullen retailers minstens de productieprijs aan de landbouwers moeten betalen. Eerder voerde het land al verplichte herkomstetiketten in.  Consumenten zijn namelijk gevoelig aan producten van eigen bodem. Noem het gerust subtiel protectionisme. Een dergelijke ‘aankoopverleiding’ werkt.

Toch lijkt de belangrijkste maatregel weggelegd voor het verbod op de term ‘gratis’ bij de promotie van voedingsproducten. Wat neerkomt op een verbod voor gratis-promoties op voedingsartikelen. Daarnaast zal ook de concurrentiewaakhond meer zeggenschap en middelen krijgen om dominantie en machtsmisbruik aan te pakken.

Om zeker te zijn dat de stijging van de winstmarges van de foodretailers ook naar de landbouwers vloeit, stelt het land zelfs voor om de meerwaarden op die marges, die stijgen door de strenge maatregelen voor promoties, te belasten en hiermee een fonds te spijzen ter financiering van de landbouwsector.

Frankrijk schiet wakker en neemt actie. Franrijk is toch geen land dat tegen de EU is, noch tegen de vrije markt? En het land is al zeker geen staatsgeleide economie. Het land doet echter wel wat nodig is voor haar eigen landbouwers, kmo’s in de voedingsindustrie en consumentenmarkt. Dat is geen protectionisme. Een minimum regulering van prijzenmarges is immers een broodnodige ondersteuning in de huidige marktsituatie.

Ons land telt meer supermarkten per vierkante kilometer dan eender welk land ter wereld. Als we geen duidelijke regels invoeren die de gratismentaliteit aan banden leggen, zal de prijs ons vroeg of laat duur komen te staan.

Durven we Frankrijk te volgen?

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is